Eylem B.8.3: Kent Bostancılığının teşvik edilmesi
Kentlerde uygun mahallerde oluşturulacak kent bostanları çok amaçlı politikalara hizmet etmektedir. Özellikle dar gelirli kent sakinlerinin sağlıklı taze sebze ve meyveye erişimini artıran, yerel üretimi desteklediği için istihdam sorununa çözüm öneren ve tedarik zincirini kısaltarak ekolojik etkileri en aza indiren, gıda üretimine yönelik kişisel becerileri artıran bir üretim modelidir.
Beyoğlu’nda da hem dar gelirli kişilerin sağlıklı gıdaya erişimini kolaylaştırması hem de iklimle uyumlu bir gıda sistemi oluşturması için bostancılık faaliyetleri desteklenecektir. Kent bostancılığı kısa vadede sembolik bir uygulama gibi görünse de orta ve uzun vadede kendine yeterliliğin artırılması, sağlıklı gıda ve çevre bilincine yönelik farkındalığın oluşturulması, ortak üretim becerilerinin geliştirilmesi ve mekansal aidiyet oluşturması açısından dünya genelinde kabul görmüş bir uygulamadır. Beyoğlu’nda da kent bahçeciliği ve bostancılığın yaygınlaştırılması teşvik edilecektir.
Beyoğlu’nda mevcut bostan alanlarının desteklenmesi ve buradaki bilginin yeni yerlere aktarılması önemlidir. Bu kapsamda okul bahçelerinde, özellikle kamu mülkiyetindeki parsellerde, kadastral boşluklarda, parkların bir bölümünde veya kullanılmayan özel mülkiyet alanlarında kent bostancılığının geliştirilmesi amaçlanmaktadır. Bostancılığın geliştirilmesi sürecinde farklı modeller kullanılabilecektir.
Bostanlar konusunda katılıma öncelik veren tasarım süreçleri yürütülmesi öngörülmektedir. Kent bahçelerinin ve bostanların tasarlanmasında, bütüncül bir yaklaşım kullanılarak sistem tasarımı yapılması; buna bağlı olarak arazide yağmur suyunu tutmak için uygun çalışmaların yapılması, sert zeminlerden yağmur suyunun depolanacağı uygulamalar, onarıcı tarım yöntemleriyle, mümkün olduğunca toprak yapısı, hayvan ve bitki sistemlerinin beraber değerlendirilerek uygulamalar yapılması öngörülmektedir. Bu kapsamda evsel atıklardan kompost üretiminin de teşvik edilerek bostanlarda kompost kullanımının yaygınlaştırılması sağlanacaktır.
Bu süreçlerde kullanıcılar, yetkili kurumlar, STK’lar birlikte rol almalıdır. Sivil oluşumlar ve bostan insanları, gıda toplulukları ve üretici pazarları ile entegre bir sistem oluşturmak üzere çalışılmalıdır. Bu çalışmaların desteklenmesi gerekmektedir. Kent bostancılığını teşvik etmek ve düzenlemek amacıyla eğitim ve atölye çalışmalarının desteklenmesi, bilgilendirici dokümanların yaygınlaştırılması, bostan oluşturmak isteyen gruplara İBB tarafından tohum, fidan, gübre desteği sağlanması gerekmektedir. Ayrıca, mahalle içerisinde bostandan çıkan ürünlerin satışının yapılacağı mekanlar oluşturulması hedeflenmektedir.
Bu kapsamda yerin özelliğine ve yaşayanların ihtiyaçlarına göre bostancılık için farklı modeller geliştirilmesi öngörülmektedir.
Piyalepaşa Bostanı: 2014 yılında kültür varlığı olarak tescil edilen bostanda, mevcut bostancı tarafından kadim yöntemlerle üretim yapılmaya devam edilmektedir. Bu bostan mevcut özellikleri ile korunacak, halka ucuz gıda üretimine yönelik desteklenecek ve bostanın yönetimi burayı korumuş olan sivil toplum bileşenleri ve topluluklarla birlikte gerçekleştirilecektir. Bu alanın etrafındaki parklarla entegrasyonu sağlanacak, Beyoğlu’ndaki tarihsel bostancılık geleneğinin aktarılması ve bostancı yetiştirilmesi için eğitim programları ile desteklenecektir. #DonatıKamusalAlan_Eylem.2.3
Roma Bostanı: Roma Bostanı permakültür tasarım ve ilkelerince projelendirilerek uygulama yapılan, kamusal bir alan olarak oluşturulmuştur. Bu bağlamda, bulunduğu konum, kaynaklar ve ihtiyaçlar doğrultusunda; toprak yapısı zengin, dört mevsim ürün alınan bir sistem oluşturulmuştur. Mevsimlik bitkilerin dikilip yetiştirirken su ihtiyacını minimize edecek bir sistemin uygulandığı Bostan'a, birçok çok yıllık ağaç, ağaçcık, çalı dikilerek mini bir gıda ormanı oluşturulmuştur. Boston'da çeşitli meyve ağaçları, yemişler, şifalı bitkiler bulunmaktadır. Bu alan yerel topluluklar ile birlikte kent bahçesi olarak yeniden düzenlenecek, çevresindeki park ve mahalle evi ile birlikte kamusal bir alan olarak geliştirilecektir. #DonatıKamusalAlan_Eylem.2.5
Semt Parkları: Semt parklarının bir bölümünde topluluk bahçeciliği için mekan oluşturulacaktır. #DonatıKamusalAlan_Eylem.4.3
Okul Bostanları: Okullarla işbirliği yapılarak bostan dayanışma grupları ile birlikte okul bahçelerinde kent bahçeciliği uygulama alanları oluşturulacak, burada çocuklar ve aileleriyle eğitim programları geliştirilecektir.
Uygun kamu binalarının çatılarında çatı bahçeciliğinin yapılması özel mülkiyetteki binaların çatıları ve balkon bahçeciliği için ise teşviklerin (İBB’nin tohum, fidan, gübre vb. desteği) sağlanması hedeflenmektedir.