Eylem A.3.6:Parklarda ve açık alanlarda ekolojiyi onarıcı peyzaj uygulamalarının yapılması

DonatıKamusalAlan, UlaşımAltyapı

Yer
Beyoğlu
Uygulayıcı
İBB Park Bahçe ve Yeşil Alanlar Dairesi Başkanlığı
Paydaşlar
İBB İmar ve Şehircilik Dairesi Başkanlığı, Beyoğlu Belediyesi, Sivil Toplum Bileşenleri
Etaplama
Kısa Vade (2023-2025), Orta Vade (2025-2030)

İlçe genelindeki yeşil alanlarının ekolojik özelliklerinin iyileştirilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda su tutma öğelerinin tasarlanması ve ekolojiyi onarıcı toprak kullanımı ve bitkilendirmenin yapılması gerekmektedir. 

Estetik değeri nedeniyle genellikle farklı coğrafyalara ait, bol su ve bakım isteyen ağaç, çalı ve örtücü bitki türleri tercih edilmektedir. Bunların yerine endemik ya da yerelleşmiş, toprağı zenginleştiren, kurakçıl bitki ve ağaç türleri tercih edilecektir. Toprak örtücü olarak çok su tüketen çim kullanımının zaman içinde terk edilmesi, bunun yerine kurakçıl örtücülerin tercih edilmesi öngörülmektedir. Birbirlerini destekleyen bitki türlerinin yan yana olmaları sağlanacak; türler hendek vb. su tutma öğeleri, arazi yapısı ve bitkinin su ve gıda ihtiyacına göre konumlandırılacaktır. 

Su tutma özelliği yüksek, biyolojik çeşitliliğe katkıda bulunan ve yüksek organik madde içeren zengin topraklar elde etmek üzere azot zengini doğal malç ve kompost uygulamaları yapılacaktır. Örneğin, toprağın zenginleştirilmesi gereken alanlar için, hızlı büyüyen azot bağlayıcı türler (yonca, fiğ, bakla, akasya) tercih edilecek, budanan dal ve yapraklar zenginleşmesi istenen toprak üzerine malç olarak serilecek ya da toprağa karıştırılacaktır. Toprağa yapılacak müdahalelerde, toprağın mevcut organik madde zenginliğini kaybetmemesi için, toprağın humuslu üst kısmını eşelemeden katman olarak ayrılması ve işlem bittikten sonra tekrar üst yüzeye serilmesi sağlanacaktır. 

Sulama için harcanan enerjiden ve sudan tasarruf sağlamak ve iklim değişikliğine dirençliliği artırmak üzere, düzenleme yapılacak park alanlarında, yağmur suyunun araziden kaçmasını engelleyerek toprağa ve bitkilere yönlendirecek, buharlaşmayı azaltacak, yağmur suyunu biriktirecek su tutma yöntemleri tercih edilecektir. Yağmur suyu hasadı yöntemleri, bu suyu dışarı atmak ve sulama için gerekli suları dışarıdan taşımak için gerekli kaynak kullanımını azaltmakta, yeraltı sularını beslemekte, selleri engellemektedir. Bunların yanında düşük maliyetli ve hızlı uygulanabilen yöntemlerdir. 

Beyoğlu’ndaki parklarda uygunluğuna göre, hendek, teraslama, ağaç altı çukurları, yağmur bahçesi, yağmur göleti gibi yöntemlerle yağmur hasadı yapılacaktır. Parkların altında yeraltı otoparkı uygulaması yapılmayacak, mevcutta altında otopark yer alan parklarda su sarnıçları yerleştirilerek suyun depolanması ve kullanılması sağlanacaktır. Ayrıca park alanlarında yer alan yapıların çatılarında yağmur suyu hasadı sistemleri geliştirilecek, yapının içinde ya da sulamada kullanılacaktır. 

Beyoğlu’nun pek çok mahallesinde eğim oldukça yüksek olduğundan ve zeminin oldukça büyük bir kısmı asfalt ya da betonla kaplı olduğundan yağmur sularının önemli bir kısmı kentsel altyapı sistemleri ile deşarj edilmektedir. Kentsel kamusal alanlarda elverişli olan bölgelerde zeminin toprak haline getirilmesi, kontrollü biçimde bu toprakların suyu tutma özelliklerinin geliştirilmesi öngörülmektedir. Yağmur sularının geçirimsiz zeminler üzerinden şebekelere yöneldiği yerlerde, bu yönlenmeye neden olan öğeler kaldırılacak, zeminler geçirimli hale getirilecektir.  Gerekli yerlerde küçük yönlendirme kanalları, savaklar ve çukurlar yardımıyla bu sular toprağa, ağaç ve bitki diplerine yönlendirilecektir. Tüm uygulamalarda doğal malzemelerle yapılmış geçirimli yüzeyler kullanılacaktır. 

Alıştığımız peyzaj görünümünden farklı, yaygın estetik alışkanlıklarla birebir örtüşmeyen bu yeni yaklaşımın arkasındaki bilgi ve anlayış, panolar, QR kodlar aracılığıyla açıklanacak, böylece yeni peyzaj anlayışının benimsenmesi sağlanırken ve aynı zamanda iklim değişikliğiyle ilgili farkındalığa katkıda bulunacaktır.