Eylem H.1.1: "Haliç Tersanesi Gemi Teknolojileri Üretim ve Eğitim Merkezi" projesinin gerçekleştirilmesi

TetikleyiciProje, İstihdam, Miras, DonatıKamusalAlan

Yer
Kasımpaşa (Haliç Tersanesi)
Uygulayıcı
İBB Şehir Hatları A.Ş.
Paydaşlar
İBB Fen İşleri Dairesi Başkanlığı, İBB Kültür Varlıkları Dairesi Başkanlığı, İBB İstanbul Sanayi Platformu, Sivil Toplum Bileşenleri
Etaplama
Kısa vade (2023-2025)

Haliç Tersanesi, 3 adet kuru havuz, iki adet kızak, muhtelif atölye ve tarihi mekanları kapsayan 70 dönümlük bir alanda yer almaktadır. Tersane yılda 3 bin ton çelik işleme hacmine sahiptir. Farklı boyutlarda 3 taş havuzda gemilerin havuzlama işlemlerinin yapılması imkanı bulunmaktadır. 2009 yılında 42 metre uzunluğunda 3 adet yolcu motoru inşa edilmiş 2010-2011 yılları boyunca yeni gemi, vapur, motor inşası söz konusu olmamıştır. 2019-2022 yılları arasında Haliç Tersanesi kapılarını özel sektöre açmış ve 50 yolcu gemisi ile 20 römorkör tekne inşa kapasitesine ulaştı. 2019 yılında cirosu 1 milyon lira olan tersanenin cirosu 132 milyon liraya çıkarılmıştır. Haliç Tersanesi kendi deniz taksilerini üreten birçok kompozit yolcu gemisinden römorköre kılavuz tekne inşasına kadar geleceğe dönük fırsatlarını ortaya koyan ve imalat yapan tersaneye dönmüştür. Deniz taksilerin tasarım süreci Şehir Hatları içinde çözümlenmiştir ve kullanılan malzemelerin çok büyük bir kısmı yerli üretimdir. Tarihi Paşabahçe Vapuru, Haliç Tersanesi'nde restore edilmiştir ve tersanede şu anda yaklaşık 1000 kişi istihdam edilmektedir.

Şehir Hatları bünyesinde Ar-Ge birimi kurulmuştur. Gemi adamı yetiştirme ve İstanbul karbon-nötr hedefi ile bağlantılı olarak deniz ulaşımını planlama ve elektrikli gemi üretimi ile ilgili olarak projeler geliştirilmektedir.

Haliç Tersanesinin endüstriyel miras, üretim kültürü ve hafıza mekanı olmasının yanında sağladığı ekonomik değerle birlikte düşünülerek üretim devamlılığını sağlayacak teknolojik gelişmelerin sağlanması, tersanenin "Gemi ve Teknolojileri Üretim ve Eğitim Merkezi" olarak üretim faaliyetlerini tam kapasite ile sürdürülmesi, Perşembe pazarı ile tedarik ilişkisinin devamlılığı ve istihdam olanaklarının artırılması öngörülmektedir. 

Vizyon 2050 Planı ile önerilen Üniversite-İstanbul Projesi kapsamında Üniversiteler ile ilişkili Teknopark ve Teknoloji Geliştirme Bölgelerinin bütüncül bir politika çerçevesinde birbirleri ile ilişkilenmesi hedeflenmiştir. Haliç Tersanesi de bu kapsamda ele alınacak bölgelerden biri olacak ve Ar-Ge faaliyetleri ile üretim yöntemleri geliştirilecek ve çağdaş teknoloji ile donatılmış İstanbul vapurları üretilecektir.

Haliç Tersanesine hizmet edecek "Gemi Yapı Meslek Yüksek Okulu" açılarak üretim işlevi ile birlikte eğitim işlevinin de canlandırılması da buradaki üretim kültürünün devamlılığı ve gelişmesi için önemlidir. Okmeydanı’nda yüksek öğretim alanı olarak planlanmış bir alanının Gemi Yapı Meslek Yüksek Okulu olarak işlevlendirilmesi önerilmektedir. 

Geçmişte meslek lisesi olarak hizmet veren, planda meslek lisesi olarak planlanmış ancak günümüzde Tersane-i Amire Anadolu Lisesi olarak eğitim veren okulun denizcilik ve gemicilik ile ilgili meslek lisesine dönüştürülmesi önerilmektedir. Ayrıca İstanbul’da Beşiktaş, Beykoz, Pendik, Tuzla ve Büyükçekmece ilçelerinde denizcilik konusunda eğitim veren 6 adet meslek lisesi bulunmaktadır. Bu sayının da 2050 yılına kadar arttırılması hedeflenmiştir. 

Ayrıca Şehir Hatları Genel Merkezinin bu alandaki mevcudiyeti korunacak ve 1851 yılında kurulan Şirket-i Hayriye’nin geçmişini sahiplenen ve 170 yıllık bir geçmişe sahip olan Şehir Hatlarının Genel Merkezi de tersanenin içinde yer alacaktır. 

Tersane içinde ayrıca “Sivil Denizcilik ve Gemicilik Müzesi” açılması, müzenin de tanıtım ve farkındalık çalışmalarının yanı sıra araştırma ve eğitim faaliyetlerini de yaşatması öngörülmektedir.

H1 1
Haliç Tersanesi, 2022